Herkomstonderzoek naar museale collecties in verband met roof, confiscatie of gedwongen verkoop in de periode 1933-1945

menu Skip over navigation | Sla menu over

Het Noordbrabants Museum

naar museumoverzicht

Het Noordbrabants Museum

Verwersstraat 41 5211 HT 's-Hertogenbosch www.hetnoordbrabantsmuseum.nl

Onderzoeksresultaten

Dit museum heeft 2 objecten met een mogelijk problematische herkomstgeschiedenis.

Resultaat van dit onderzoek

Het museum meldt twee schilderijen met een mogelijk problematische herkomstgeschiedenis in de collectie te hebben aangetroffen. Het betreft het schilderij Knotwilgen aan de slatuinen van Jan Sluijters afkomstig uit de voormalige collectie van de joodse kunsthandelaar J. Goudstikker. In het najaar van 1940 is dit schilderij in opdracht van Alois Miedl, die de kunsthandel in dat jaar overnam, geveild. Het schilderij kwam in 1997 door aankoop in bezit van het museum. Het andere schilderij betreft Henriëtte Ronner - Knip, Een binnenplaats van een boerderij te Berlicum, 1846. Dit schilderij is hoogstwaarschijnlijk geveild onder lotnummer 219 bij veilinghuis Lempertz te Keulen op 2 juni 1943. Het is niet bekend door wie en wanneer dit schilderij naar de veiling is gebracht.Het museum komt tot deze conclusie na raadpleging van inventarisboeken, inventariskaarten, het digitale registratiesysteem en literatuur. 

Joods erfgoed

Tussen 1933 en 1940 werden door het museum met name gebruiksvoorwerpen verworven, geschonken door Brabantse families. Een belangrijke schenking werd gedaan door de Bosschenaar Karel Azijnman, zoon van een joodse ondernemer; het betreft hier een grote collectie tin, brons, schilderijen, tekeningen en judaica. Azijnman was nauw betrokken bij het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant (waaruit het museum is voortgekomen) en schonk zijn collectie tussen 1926 en 1936 aan het museum. Na zijn overlijden vulden zijn erfgenamen de schenking nog verder aan. Het overige  joodse erfgoed in de collectie van het museum is afkomstig uit schenkingen door joodse families of verworven in overleg met de joodse gemeenschap van ’s-Hertogenbosch.

Aanvullend onderzoek

Pas vanaf 1955 werd beeldende kunst, in het bijzonder schilderkunst, een speerpunt in het verzamelen van het museum. De sindsdien verworven werken die voor de Tweede Wereldoorlog werden vervaardigd, zijn zowel afkomstig van particulieren als uit de handel. De herkomstgegevens van deze schilderijen zijn soms onvolledig waardoor een problematische herkomstgeschiedenis nog niet geheel kan worden uitgesloten. In voorkomende gevallen is voorafgaand aan verwerving onderzoek gedaan en zijn hierbij ook externe partijen geraadpleegd. 

Informatie uit eerder onderzoek (Rapport Museale verwervingen 1940-1948)

In 1999 liet het museum weten dat de collectie in de periode 1940-1948 slechts in geringe mate werd uitgebreid en dat in deze periode geen voorwerpen werden verworven waarvan de herkomst ook maar de minste aanleiding tot twijfel zou kunnen geven. Het museum meldt nu wederom dat in deze periode bijzonder weinig aanwinsten genoteerd werden. Het betreft met name archeologische vondsten. Enkele schilderijen uit Brabants familiebezit werden in deze jaren via schenking of legaat aan de collectie toegevoegd.

Bekijk de reactie van het Het Noordbrabants Museum in het rapport Museale verwervingen 1940-1948 dat verscheen in 1999 naar aanleiding van het eerdere museumonderzoek.

Over dit museum en de collectie

Het museum toont de kunst, cultuur en geschiedenis van Noord-Brabant en de Zuidelijke Nederlanden. De collectie beslaat de periode van prehistorie tot nu: archeologische vondsten, materiële volkscultuur, munten en penningen, kunstnijverheid en beeldende kunst. De collectie kunst bevat zowel schilderijen en grafiek van de familie Breughel als Brabantse werken van Vincent van Gogh en hedendaagse en contemporaine kunst uit Brabant afkomstige kunstenaars als Jan Sluijters, JCJ Vanderheyden en Marc Mulders.

Objecten

Knotwilgen aan de slatuinen

Knotwilgen aan de slatuinen

Kunstenaar/ Vervaardiger
Jan Sluijters
Titel
Knotwilgen aan de slatuinen
Jaartal
Circa 1908
Techniek
Olieverf op doek
Afmetingen
70,5 x 58 cm
Inventarisnummer
15.279
Categorie
Schilderijen
Museum
Het Noordbrabants Museum

Onderzoeksresultaten

Conclusie

Dit schilderij is afkomstig uit de vooroorlogse collectie van de joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker.

Toelichting

Het schilderij behoorde...

meer informatie

Een binnenplaats van een boerderij te Berlicum,

Een binnenplaats van een boerderij te Berlicum,

Kunstenaar/ Vervaardiger
Henriëtte Ronner – Knip
Titel
Een binnenplaats van een boerderij te Berlicum,
Jaartal
1846
Techniek
Olieverf op doek
Afmetingen
79 x 113 cm
Inventarisnummer
16341
Categorie
Schilderijen
Museum
Het Noordbrabants Museum

Onderzoeksresultaten

Conclusie

Dit schilderij is hoogstwaarschijnlijk geveild onder lotnummer 219 bij veilinghuis Lempertz te Keulen op 2 juni 1943. Het is niet bekend door wie en wanneer dit...

meer informatie