Herkomstonderzoek naar museale collecties in verband met roof, confiscatie of gedwongen verkoop in de periode 1933-1945

menu Skip over navigation | Sla menu over

Tropenmuseum

naar museumoverzicht

Tropenmuseum

Linnaeusstraat 2 1092 CK Amsterdam www.tropenmuseum.nl

Onderzoeksresultaten

Dit museum heeft 1 object met een mogelijk problematische herkomstgeschiedenis.

Resultaat van dit onderzoek

Het museum meldt dat het één opvallend object met een problematische herkomstgeschiedenis in de museumcollectie heeft aangetroffen. Het betreft een Esterrol met bijbehorende koker in een houten wandkast. Dit joodse rituele object is aan het museum geschonken in 1967. Volgens een oude inventariskaart is de rol in 1943 door joden aan de heer Brommer in bewaring gegeven en nooit meer opgehaald. Tot dusver heeft onderzoek niet meer herkomstgegevens opgeleverd.

Het museum heeft in de periode 1933-1940 een aantal langdurige bruiklenen ontvangen, die niet allemaal zijn geretourneerd. Bovendien zijn rond 1943 meerdere schenkingen in het Koloniaal Museum binnengekomen. De gegevens van de inbrengers zijn summier, in de meeste gevallen ontbreken adresgegevens of plaatsnaam. Er is nauwelijks correspondentie, zodat het moeilijk is een volledig beeld te krijgen. De wel bekende namen zijn geverifieerd op de website van het Digitaal Joods Monument. De conclusie is dat de meeste namen van de bruikleengevers daar niet op voorkomen, zodat de kans dat een object een joodse eigenaar heeft gehad, kleiner is geworden. De namen die wel op de site staan, zijn veel voorkomende namen. Wegens het ontbreken van meer informatie dan enkel een achternaam is niet te achterhalen wie de inbrenger precies geweest is. Ook onderzoek in de beheersdossiers van de SNK bracht niet meer duidelijkheid. Wegens het ontbreken van kennis over de herkomstgeschiedenis kan echter niet worden uitgesloten dat zich nog objecten in de collectie bevinden met een problematische herkomstgeschiedenis.

Voor het herkomstonderzoek raadpleegde het Tropenmuseum het museumarchief, waaronder jaarverslagen, aanwinstenregisters en correspondentie, het NIOD en het archief van de SNK.

Informatie uit eerder onderzoek (Rapport Museale verwervingen 1940-1948)

Het museum heeft de periode 1940-1948 onderzocht. In het rapport werd melding gemaakt van de zogenaamde ‘oorlogsbruiklenen’, omdat bij verschillende bruiklenen onduidelijkheid bestond over de herkomst ervan. Destijds is de kwestie niet opgelost. Vandaar dat het museum ook nu weer heeft geprobeerd om meer te weten te komen over de namen van de inbrengers (bruikleengevers, schenkers etc.) in de oorlogsjaren.  Echter zonder resultaat.

Bekijk de reactie van het Tropenmuseum in het rapport Museale verwervingen 1940-1948 dat verscheen in 1999 naar aanleiding van het eerdere museumonderzoek.

Over dit museum en de collectie

Het Tropenmuseum, opgericht in 1864, bezit een omvangrijke volkenkundige collectie. Hieronder bevinden zich topstukken met een hoge historische en esthetische waarde, maar het best vertegenwoordigd zijn gebruiksvoorwerpen uit het dagelijks leven: van huisraad tot huisaltaar en van gereedschap tot persoonlijke sieraden. 

Het Tropenmuseum is in 2014 gefuseerd met Museum Volkenkunde en het Afrika Museum. Samen vormen zij het Nationaal Museum van Wereldculturen. Sinds 2017 wordt nauw samengewerkt met het Wereldmuseum.

Objecten

Esterrol met koker

Esterrol met koker in houten wandkast

Kunstenaar/ Vervaardiger
Anoniem
Titel
Esterrol met koker in houten wandkast
Jaartal
Onbekend, vóór 1943
Techniek
Karton
Afmetingen
l. 19,5 x b. 3,5 x d. 3,5 cm
Inventarisnummer
3698-1 a/c
Categorie
Joodse rituele objecten
Museum
Tropenmuseum

Onderzoeksresultaten

Conclusie

Het is niet bekend wie de joodse eigenaar was die de Esterrol tijdens de oorlog bij de heer Brommer in bewaring gaf. 

Toelichting

Deze...

meer informatie