Herkomstonderzoek naar museale collecties in verband met roof, confiscatie of gedwongen verkoop in de periode 1933-1945

menu Skip over navigation | Sla menu over

Zuiderzeemuseum

naar museumoverzicht

Zuiderzeemuseum

Wierdijk 12 1601 LA Enkhuizen www.zuiderzeemuseum.nl

Onderzoeksresultaten

Dit museum heeft 1 object met een mogelijk problematische herkomstgeschiedenis.

Resultaat van dit onderzoek

Gedurende het onderzoek is gebleken dat één object uit de collectie een problematische herkomstgeschiedenis heeft. Het betreft een vaartuig, de ijstjotter ‘Sperwer’ die in 1951 door het museum werd gekocht van de eigenaar van een watersportcentrum. Het vaartuig behoorde voor de Tweede Wereldoorlog tot het eigendom van de joodse koopman Andries Witmond uit Monnickendam, die in 1943 in Sobibor om het leven werd gebracht.

Voor het onderzoek naar de schilderijencollectie van het museum werd zowel de beelddocumentatie als de bibliotheek van het RKD geraadpleegd. Extra aandacht werd gegeven aan de in 1952 overgedragen objecten uit het Nederlands Openluchtmuseum die in de oorlogsjaren waren verworven. Ondanks het gebrek aan herkenningswaarde is een aantal herkomstgegevens in samenwerking met het Nederlands Openluchtmuseum alsnog in kaart gebracht. Voor zover de herkomstgegevens konden worden getraceerd, wees niets op een mogelijk problematische herkomstgeschiedenis. 

Update 

De Restitutiecommissie heeft op 18 mei 2015 de minister van OCW geadviseerd de claim op de ijstjotter ‘Sperwer’ toe te wijzen. De minister heeft dit advies overgenomen en de ijstjotter wordt overgedragen aan de erfgenamen van de voormalige eigenaar, lees meer hierover op http://www.restitutiecommissie.nl/persberichten/toewijzing_claim_op_de_ijstjotter_sperwer.html

Informatie uit eerder onderzoek (Rapport Museale verwervingen 1940-1948)

Het museum deed mee aan het museumonderzoek in 1999 en diende een aanwinstenlijst in. Het maakte destijds ook melding van de bovengenoemde overgedragen objecten door het Nederlands Openluchtmuseum. Daarnaast werd volledigheidshalve melding gemaakt van de aankopen van het NBI. Deze aankopen betroffen verbeurdverklaarde schilderijen vervaardigd door en toebehorend aan een collaborateur.

Bekijk de reactie van het Zuiderzeemuseum in het rapport Museale verwervingen 1940-1948 dat verscheen in 1999 naar aanleiding van het eerdere museumonderzoek.

Over dit museum en de collectie

Het Zuiderzeemuseum, dat in 1948 is opgericht, richt zich op kunst, cultuur en erfgoed rondom het voormalige Zuiderzeegebied. Het museum bestaat uit een openluchtcollectie in de vorm van een buitenmuseum en een binnenmuseum. Naast gebouwen en vaartuigen bezit het museum onder meer een groot aantal cultuurhistorische objecten, schilderijen, prenten en foto’s.

Objecten

IJstjotter 'Sperwer'

IJstjotter 'Sperwer'

Kunstenaar/ Vervaardiger
Anoniem (Mogelijk gebouwd in Edam)
Titel
IJstjotter 'Sperwer'
Jaartal
Circa 1750
Techniek
Eikenhout
Afmetingen
l. 350 x b. 150 x h. 50 cm
Inventarisnummer
ZZM-003257
Categorie
Kunstnijverheid
Museum
Zuiderzeemuseum

Onderzoeksresultaten

Conclusie

Het vaartuig de ijstjotter behoorde voor de Tweede Wereldoorlog tot het eigendom van de joodse koopman Andries Witmond. 

Toelichting

De...

meer informatie